پانیکار خود را صددرصد هندو و هندى و صد درصد کاتولیک و اسپانیایى توصیف مى کند و تحقق چنین تألیفى را حاصل زندگى دینى مى داند اما دین در مقام تجربه و نه ایدئولوژى. به عقیده او آن روزگار که ادیان مى توانستند به خلوت باشکوه خود پناه ببرند سپرى شده است. فى المثل در اروپا مردمان دیندار نمى توانند وجود میلیونها خارجى با فرهنگهاى مختلف را که اکنون در اروپا زندگى مى کنند نادیده بگیرند. دیگر نمى توانند این واقعیت را نادیده بگیرند که در سه چهارم سیاره ما مسیحیت دین غالب نیست. از همین رو باید گفت وگو وجود داشته باشد اما سؤال این است که چه گفت وگویى؟ پانیکار به گفت وگوى درون دینى و تجربى و نه گفت گو در سطح صرفاً نظرى و الهیاتى قائل است و مى گوید: «تا وقتى که من پذیرنده نباشم و نبینم که دیگرى دیگرى نیست بلکه جزیى از خودم است که به من کمال وسعت وجودى مى بخشد وارد گفت وگویى واقعى نشده ام. در واقع گفت وگوى درون دینى واقعى در خودم آغاز مى شود و بیشتر عبارت است از تبادل تجربه هاى دینى تا آموزه ها و اعتقادات نظرى. اگر از این مبنا شروع نکنیم هیچ گفت وگوى دینى ممکن نیست.» پانیکار ضمن رد معنویت گرایى هاى سطحى و کاذب مى گوید که گفت وگویى که مدنظر اوست گفت وگویى وجودى عینى و همدلانه است.

ادامه مطلب

توفیق داریوش به سرکوبى شورش مغان، اگرچه براى معابد سخت خونین و پرهزینه نشان مى داد، اما به آنان فهماند که از پاى درآوردن «مزدیسنا» و باورهاى زرتشت، از بیرون و به طور علنى نه تنها دشوار که غیرممکن است. این تجربه پرهزینه به آنها آموخت، براى از پاى در آوردن دینى همچون مزدیسنا که رفته رفته پیروان فراوانى را به خویش جذب کرده تنها با نفوذ به داخل و متلاشى کردن این باورها از درون امکان پذیر و به واقع تنها راه باقى مانده براى آنان به حساب مى آمد. لذا عزم خود را براى به اجرا گذاشتن این تنها راه باقى مانده جزم کردند. به رغم تاکیدات پیامبر به عدم نیاز به کاهن و مغ در راه انتشار دین، این قشر با تحمیل خود و دستگاه دینى شان بر مردم، اجراى مراسم دینى، سرودها و ادعیه و... را به دست گرفته، به آرامى و آهستگى توانستند پیروان را به حضور خود در دین عادت دهند و با سوءاستفاده از بخش هایى از آموزه هاى زرتشت که متعلق به دوران خود پیامبر و در حقیقت سرودها و ادعیه هاى پیامبر در ستیز با همین کاهنان و مغان به شمار مى رفتند، نظر پیروان دین را به خویش و دستگاه دینى مغان جلب نمایند.

ادامه مطلب